PUBLICITEIT EN MEDIA

Vaak is het verstandig publiciteit te zoeken rondom je kraakactie of -pand. Het is belangrijk voordat je gaat kraken erover na te denken of je dit wilt en hoe je dit voor elkaar wil krijgen. Bedenk hierbij goed wat je duidelijk wil maken en aan wie. Zoek de beste aanleiding om je verhaal wereldkundig te maken en zoek het juiste medium erbij. Een weloverwogen publiciteitsbeleid zorgt ervoor dat je de zaken in eigen hand houdt.

Grofweg kun je in dit hoofdstuk drie vormen van publiciteit onderscheiden: Ten eerste informatie die je zelf wereldkundig maakt aan de lezer of kijker bijvoorbeeld buurtbriefjes, posters en een eigen website, ten tweede de informatie die je via de activistenmedia zoals kraakkrantjes, indymedia.nl, kraak- maillijsten en blogs/forums etc. naar buiten brengt en als derde publiciteit via de zogenaamde broodmedia, ofwel de kranten, TV- en radiozenders die door broodschrijvers gevuld worden.

Wat wil je wereldkundig maken?

Kraak je in een plaats waar weinig of nooit gekraakt wordt dan is het voor een groot lokaal of regionaal publiek al interessant DAT er gekraakt wordt. Je zal ook moeten uitleggen waarom je het doet wil je op begrip kunnen rekenen. Dit begrip heb je nodig om te voorkomen dat de eigenaar of lokale bestuurder een hetze tegen je kan starten. Ook in het algemeen is het goed om het kraken weer eens uit te leggen en te verdedigen.

In de grotere steden wordt helaas vaak vergeten om de redenen om te kraken uit de doeken te doen omdat men die wel als bekend veronderstelt. Er moet echter niet vergeten worden dat er ook weer steeds nieuwe mensen in een stad komen wonen die nog niet geheel bekend zijn met de lokale gewoonten en de lokale problematiek en hoe daar mee om te gaan.

Het waarom van je kraakactie is het centrale punt en zal je in enkele zinnen duidelijk moeten kunnen maken. Wellicht is je verhaal dat je via de reguliere kanalen geen woning kan vinden of zijn die woningen te duur geworden of wellicht vond je het een schande dat er zoveel leeg staat en de ruimte dus verspilt wordt. Misschien is de eigenaar een speculerende boef of vind je het pand gewoon te mooi om te laten verkrotten, kraak je uit protest tegen bepaalde plannen met het pand of buurt, misschien heb je zelf plannen voor een ontmoetingsruimte, concertzaal of kunstgebeuren die elders niet te verwezenlijken zijn of wil je simpelweg overgaan tot autonome onteigening van steenrijke lui. Bedenk van te voren wat je graag naar buiten wilt brengen en discussieer erover met anderen zodat je verhaal sterk wordt voor je het de wereld inpompt. Ook kom je er al discussiërend intern achter of je allemaal wel op een lijn zit. Dit is wel van belang als een iemand mede namens anderen het woord doet.

Aanleiding

De Broodmedia willen graag ‘harde’ nieuwsfeiten. Die zal je zelf moeten creëren. De kraak zelf kan een goede aanleiding zijn om je verhaal wereldkundig te maken. Mocht je daarna nog aandacht voor je zaak willen, kan je een actie of open dag organiseren. Ook door middel van onderzoek naar de eigenaar of de historie van het pand kunnen smakelijke feiten boven tafel komen. Het is aan te raden hiermee niet te wachten totdat je bedreigd wordt met ontruiming maar alvast een ‘naam’ opbouwt en jezelf bij een breder publiek bekend maakt. Publi- citeit in eigen beheer, je eigen website, eigen flyers en dergelijke, hoeven een minder duidelijke aanleiding te hebben, daar gaat het echt om de inhoud.

Ga je voor publiciteit via de broodmedia, dan moet je er ook rekening mee houden dat als je pand onbekend is, er niet zomaar aandacht komt. Ook gaat de aandacht bij een bedreiging uit naar het feit dat je mogelijkerwijs ontruimd wordt en raakt je achtergrondverhaal al gauw ondergesneeuwd.

Kanaal en doelgroep

Al te vaak wordt aandacht via het kanaal van de broodmedia als enige doel bij een campagne of aktie gezien. Een klein stukje in de Spits beklijft uiteindelijk minder bij de lezer dan persoonlijk uitgedeelde buurt- of straatpamfletten. Bedenk wie je wilt informeren en bekijk welk kanaal je kiest.

Eigen website

Je ziet het, voor iedere doelgroep staat de ‘eigen website’ er bij. Niet alleen kun je op een website van jouw kraakpand, kraak- groep of kraakcampagne precies jouw verhaal vertellen ook kun je in alle andere publiciteit (of dit nu een sticker op de wc van het jongerencentrum is of een persbericht aan de Volkskrant) verwijzen naar die eigen website. Een eigen website kan natuurlijk dienen als nieuwsmedium waarop je nieuws rond je pand of rond je campagne publiceert maar belangrijk ook dat je door dit publiceren van nieuws ook tegelijkertijd een archief creëert van het pand of van een campagne. Met een of twee drukken op de muisknop kan iedere geïnteresseerde in overzichtelijke volgorde al het nieuws van de afgelopen tijd lezen rondom jouw pand of campagne. Je kunt tegenwoordig bij verschillende aanbieders een webdomeintje kopen en een blog aanmaken waarmee je al een heel eind uit de voeten kunt. Je kunt het natuurlijk ook uitgebreider of professioneler aanpakken, alles kan! Zorg er wel voor dat je website duidelijk onder de aandacht komt bij de doelgroep. Een goede graffiti met het web-adres op het pand is al een mooi begin.

In de praktijk

Ter voorbereiding van de kraak overweeg je of je een persbericht wilt opsturen naar regionale media. Denk hierbij aan het gratis huis-aan-huisblad, de regionale krant/radio/ TV. Afhankelijk van hoeveel betrouwbare informatie je hebt over het pand en eigenaar, maak je een persbericht voor de kraak dat je onmiddellijk na de kraak mailt.

Ken je journalisten persoonlijk of vertrouw je ze, kan je over- wegen iemand uit te nodigen bij de kraakactie zelf. Deze per- soon moet dan wel begeleid worden. Mocht je onzeker zijn, doe het dan niet: Hoe goed je het ook doet, je kan toch een knullige indruk geven waar de journalist op inspringt. Geef de journalist van tevoren zo min mogelijk informatie wegens kans op uitlekken. Zo is het een goed idee om de journalist op een andere locatie te ontmoeten dan waar de rest elkaar ontmoet, om zo pas als het niet meer mis kan gaan met de journalist naar het pand te gaan.

Maak echter wel waar wat je belooft aan die journalist. Let ook op dat je zelf volledige controle houdt over het gebeuren en dat de journalist je niet gaat sturen. Het zou niet voor het eerst zijn dat journalisten vragen het breken van de deur nog een keer over te doen of een bepaalde situatie in scène te zetten voor een mooi plaatje. Het gaat om jouw actie en die vindt onder jouw voorwaarden plaats. Ook al zit je bij de kraak niet direct op publiciteit te wachten, kan je toch overwegen een persbericht te sturen. Je maakt je hiermee in ieder geval bekend bij journalisten. Geef ook een contactmogelijkheid, telefoon of email, op zodat je eventuele vragen kan beantwoorden.

Je buurtbriefje, vanzelfsprekend bedoeld voor buurtbewoners, kan je afleiden uit het persbericht, maar je kan het eventueel persoonlijker maken en meer aandacht besteden aan de achter- gronden van het pand (als je hier geen betrouwbare informatie over hebt, ga je af als een gieter!!). Pas op dat je de buurtbrief niet te slijmerig maakt. Schrijver dezes gruwelt van aanheffen als ‘Lieve buren’, maar misschien past een dergelijke benadering jou wel. De in het verleden veel gebruikte uitnodiging voor een kopje koffie moet je maar weglaten tenzij dit een gewoonte is in de straat waar jij kraakt. Je kan beter een tijdje na de kraak een open dag houden als je het idee hebt dat mensen nieuwsgierig zijn naar je doen en laten.

Bewaar eventuele krantenartikelen over je actie, je buurtbrief etc. Je kan zo langzamerhand een dossier over het pand of campagne aanleggen. Dit dossier kan je de informatie leveren om een persmap samen te stellen die je later aan potentieel geïn- teresseerde journalisten stuurt. Ook kan je je informatie, zoals gezegd, op een website verzamelen zodat je voor jezelf en anderen alles bij elkaar hebt.Vergeet niet de website altijd up-to-date te hebben. En vergeet ook niet je website af te maken mocht je ontruimd worden. Helaas kenmerken veel kraken en krakers zich door betrokkenheid met het pand en het verhaal tot de ontruiming. Soms verdwijnen eerder geuite politieke stellingnames over het pand na ontruiming in zijn geheel. Het kan goed zijn ook na de ontruiming door te blijven gaan met het oude pand en de ontwikkelingen die er plaats vinden, zeker als blijkt dat je onterecht of op valse gronden ontruimd bent.

Je kan een spandoek aan je pand hangen met een korte en krachtige leus. Mopperaars over de aanblik kan je wind uit de zeilen nemen door het spandoek strak te schilderen en goed op te hangen. Let er ook op dat het goed blijft hangen. Sommige kraakpanden hangen aan hun pand een groot bord met een goed leesbare tekst over het pand op. Nieuwsgierige voorbijgangers kunnen zo uitgebreider geïnformeerd worden dan door middel van een spandoek.

Ben je enigszins gesetteld zou je kunnen denken aan een open dag als je de indruk hebt dat hier interesse voor is. Maak een flyer en breng dit ruim in de omgeving rond, meldt het aan de gratis huis-aan-huiskrant of zet een advertentie. Een spandoek ter aankondiging kan ook. Het is goed de mensen wat te bieden te hebben als ze langs komen. Enkele ideeën: koffie, thee, infor- matiebrochure, filmpje, muziek, rondleiding, debat met politici. Wees creatief en bedenk wat je zelf zou willen zien of horen.

Blijf telkens broeden op acties of activiteiten die je verhaal ondersteunen waarom je juist dat kraakt. Gaat het je bijvoorbeeld om de woonnood, overweeg dan om de gemeentelijke politiek aan te spreken door middel van een actie of volgens de gangbare weg, bijvoorbeeld een raadsadres of inspreken. Graag willen we benadrukken dat het loont creatief te zijn, je vangt meer aandacht en het is leuker om iets te doen dat nog niet in die vorm eerder is gedaan. Luister ook niet teveel naar belegen aan de bar hangende krakers dat een of andere actievorm of idee al in de 20e eeuw is gebruikt. Waarschijnlijk zijn zij de laatsten die het zich herinneren. En daarbij: jij gaat het vast leuker en professioneler aanpakken!

De ontruiming, legalisatie of het vertrek

Een ontruiming is zo een van die harde nieuwsfeiten waar journalisten op zitten te wachten, zeker als je ook van plan bent om je te verzetten op meer of minder ludieke manier. Bedenk wel of je je verhaal nog wel kwijt kan, meestal focussen journalisten zich op hoeveel politie er is, hoeveel stenen of verf er gegooid wordt of hoeveel arrestanten er zijn. Het is lastig om dan nog de achtergronden en motivaties van je handelen naar buiten te brengen, zeker als je daar eerder nooit mee naar bui- ten bent getreden. Misschien vinden jij en je mede-activisten het geslaagd als verzet bij ontruiming in de krant komt en je je eigen daden bevestigd ziet, bedenk echter wel of dit het beeld is dat jij wil overbrengen. Niet dat schrijver van dit boekwerkje vies is van verzet bij ontruiming, maar het moet wel een doel dienen behalve voor jezelf, een leuk plaatje in de krant of een stoer verhaal in de kroeg. Zorg er ook voor dat wanneer je je verzet dat je een voor de media bereikbaar persoon hebt, zodat niet alleen het verhaal van de smeris of eigenaar in de media komt. Maak desnoods weer bij voorbaat afspraken met journalisten die in het verleden goede stukken hebben geschreven over je pand en acties.

Het grootste deel van de kraakacties eindigt zonder dit verzet. Er wordt hier toch veel aandacht aan gegeven omdat juist dit aspect sterk overbelicht is in de media. Naast een ontruiming kan ook vrijwillig vertrek een reden zijn voor een persbericht of buurtpamflet. Zeker als je goede gronden hebt of je alsnog je verhaal een keer kwijt wil.

NB. Waak ervoor dat publiciteit geen doel op zich wordt. Mediale zelfbevrediging kan nooit als motivatie meespelen om te gaan actievoeren omdat het een verspilling van tijd, aandacht en ideeën is.